Q: Ito siguro ang pinaka-factor kung bakit napaka-urgent nito, Secretary. Now, any reaction from the President tungkol sa development kahapon sa impeachment hearing ng Committee on Justice sa Kongreso, Secretary?

BUNYE: Itong proseso sa aking pananaw, well, unang-una, transparent dahil ito ay naka-televised. Napapanood natin iyong mga arguments sa for or against the impeachment. Nakita natin na lahat ng pagkakataon ay ibinigay sa mga miyembro ng oposisyon para ipahayag iyong kanilang damdamin tungkol sa bagay na ito. Pero, darating ang punto, tayo doon sa punto kung saan magkakaroon ng desisyon at ang desisyon niyan ay sa pamamagitan ng pagboto.
Well, nakita natin na itong nakakarami ang namayani o nagwagi sa botohan. So, kailangan nating i-accept ang naging resulta ng botohan sa Committee on Justice. Iyong kabilang panig ay mayroon pang pagkakataon dahil itong desisyon ng Committee on Justice ay magaganap sa plenaryo ng Kongreso at mayroon pa rin diskusyon diyan. Ang importante, at the end of
the day ay mayroong supisiyenteng boto ang oposisyon. If they have the numbers, itong complaint ay mapapadala sa Senado. Kung wala naman po ay hindi iyan mapapadala sa Senado. At diyan, finally, matatapos ang usapin tungkol sa impeachment.

Q: Ano ang inaasahan ninyong magiging epekto ng hakbang na ito ng Justice Committee sa ating political stability at ekonomiya, Secretary Bunye?

BUNYE: Well, at least, ipinakita ng Justice Committee that they were free, they were fair and we were democratic, and they observed the process laid down by the Constitution and the law. So, as far as the procedural requirements ay makikita natin na naging patas itong Committee on Justice. Kaya itong resulta ng kanilang botohan ay dapat respetuhin.

Q: Sa ekonomiya, Mr. Secretary?

BUNYE: Pakiulit lamang po.

Q: Ang magiging epekto, kasi iyong mga businessmen ay nagsasabi na iyong prolonged na hearing sa Justice Committee ay nakakaapekto sa daloy ng mga puhunan sa ating bansa. What do you expect now na mayroon na silang (INTERRUPTED)?

BUNYE: Unang-una, with this Committee on Justice report ay mapapaaga itong pagdadala ng usapin sa plenary. Unless, the opposition comes out with the required number, sa palagay ko po, the impeachment complaints will suffer the same fate at ito ay mababasura.
The earlier this matter is fully settled, mas maaga na magkakaroon ng final decision ang House of Representatives sa impeachment complaint ay mas magkakaroon ng stability sa ating ekonomiya. Mas maaga na magkaroon ng desisyon, sa palagay ko ay mas makakabuti sa ating ekonomiya.

Q: Latest tungkol dito sa efforts ng ating Presidente tungkol sa pag-develop ng alternative fuels, Mr. Secretary. Anything new at all?

BUNYE: Ang isang pinakamagandang development ngayon ay itong dumadami ang ating mga service stations na gumagamit ng alternative fuel. Noong una ay nabalita na iyong Flying V ay aktibo na pagma-market ng biodiesel. Kamakailan naman po, itong Sea Oil ay nanguna sa pagpro-promote nitong ethanol. Bagama't sa simula itong ethanol ay iimported ng Sea Oil ay darating tayo sa punto kung saan itong ethanol ay magiging locally produced dahil iyan ay puwedeng manggaling sa sugarcane, sa tubo, puwedeng manggaling sa cassava at iba pang uri ng pananim.

Q: Cassava at mais ay kasama.

BUNYE: Hindi ko po alam. Sigurado ako na sa tubo ay puwedeng manggaling iyan at sa cassava. And I think, two more agricultural products ay puwedeng panggalingan niyan. Mayroon ng planta na itinayo or kasalukuyang itinatayo sa Negros Oriental. They will be fully operational by 2006. Kaya itong ethanol sa ngayon, even in its imported stage ay mas mura ng
anywhere from 66 centavos to 71 centavos. So, malaking katipiran na iyan. Pero, kapag ito ay locally produced na, that will virtually cut the cost to about one-half of the cost of imported fuel.

Q: Yes, sir, malaking bagay ito sapagkat ang estimate annual consumption natin of four billion liters of gasoline ay mare-reduce ito with the projected production of about 400 million liters of ethanol yearly. Siguro madadagdagan pa ito. Wala pa dito iyong bisodiesel na gusto rin ni Presidente na maituwid ang direksyon at mapaunlad, Secretary?

BUNYE: Ito namang biodiesel, maganda rin ito dahil ito ay galing sa niyog. Kaya nakikita natin ngayon na iyong presyo ng (?) ay nakakatulong sa ating fuel problem. Pangalawa, makakatulong sa ating mga coconut farmers. Again, katulad ng ethanol, itong biodiesel ay clean fuel. Malaki iyong savings ng mga gagamit ng biodiesel. Ang estimate on a full tank,
mas mahal on a per liter basis itong biodiesel. Pero, in terms of mileage ay napakalaki. I understand that iyong sumali sa experiment, they are able to derive at least 50 kilometers per liter. On a full tank basis, that will translate easily to about P150.00. Kaya malaki rin ang katipiran, and like ethanol, this is a clean fuel.

Q: Natanong ko iyan sapagkat sang-ayon sa isang diyaryo, sa isang survey daw ay 67% ng mga Pilipino ay iniisip na o ang tingin nila sa buhay nila ay hindi maganda for the past 12 months dala nga ng, isa sa mga dahilan ay itong rising oil crisis. Pero, ginagamot natin ito at may ginagawa ang gobyerno at mawawala na iyong total dependency natin sa mga imported materials na ito in two years time siguro.

BUNYE: Well, sa lalong madaling panahon po. But ang importante, ang ating pamahalaan sa pamumuno ni Pangulong Gloria Macapagal-Arroyo ay hindi nagpapabaya at hindi natutulog sa paghahanap ng alternative sources ng enerhiya. Ang importante ay sabayan natin itong effort ng pamahalaan sa pamamagitan naman ng pagtitipid. Let us make energy conservation a way of life. Dahil unang-una, iyong maliit nating pagtitipid, kung pagsasama-samahin iyan ay napakalaki in terms of savings doon sa ating dolyar na ginagamit para mag-angkat ng langis. Kaya, all of these taken together will help us through this energy crisis.

Q: Simula ngayong araw na ito, September 1, ang ating bansa ay sinasabing mamumuno sa UN Security Council. Ano ang kahalagahan nito at mukhang isa ito sa mga pupuntahan ng Pangulo sa New York, Mr. Secretary?

BUNYE: Itong UN Security Council ay isa sa mga pinakaimportante, well, this is actually the most important body in the United Nations. Dahil itong United Nations Security Council, ito lamang iyong ahensiya na makakapag-utos sa anumang member country na tumalima sa isang order. Hindi ito recommendatory, kailangan ito ay sundin. Ang desisyon ng United Nations Security Council ay dapat sundin. Mayroong compulsory power. Mayroon talagang puwersa itong ahensiya na ito. Ang chairmanship nito ay rotative among the members . At sa buwan ng Setyembre, ang magiging chairman ay ang Pilipinas. Kaya ang ating Pangulo ay pupunta sa United Nations para personal na pangasiwaan itong mga proceedings ng United Nations Security Council. So, isang malaking karangalan iyan hindi lamang sa ating Pangulo kung hindi sa buong Pilipinas at sa lahat ng mga mamamayang Pilipino.

Q: Maraming salamat, Secretary Bunye.

BUNYE: Maraming salamat sa patuloy ninyong pag-anyaya sa amin sa inyong programa.


Transcribed by: lyn
Edited by: jun nebrao


-------------------------------------------------------------------------------------------------------
Reference: Consul Patricia Ann V. Paez
Press and Information
E-mail: pvpaez@aol.com
Tel. No.: 202 -467-9400
Mr. Gerald Gloria (Staff)
rppress@verizon.net
Tel. No.: 202- 467-9432
website: www.philippineembassy-usa.org